De Europese normering komt voort uit de Europese Bouwproductenrichtlijn. Voor IBA-systemen tot en met 50 i.e. worden normen of richtlijnen ontwikkeld met de code EN 12566. Onder deze norm vallen zeven deelnormen (zie tabel A) die de status hebben van geharmoniseerde norm (hEN) of technische richtlijn (TR).

Geharmoniseerde norm

Na een overgangsperiode wordt de geharmoniseerde norm de enige geldende norm in Europa. De Nederlandse overheid moet de nationale regels hierop aanpassen en privaatrechtelijke bepalingen die in strijd zijn met de hEN intrekken. Systemen die aan de gestelde eisen voldoen, krijgen een CE-merk op het product. Vanaf de invoeringsdatum (Date of Withdrawal) mogen fabrikanten geen systemen zonder CE-merk meer aanbieden of verkopen.

De Europese normen beschrijven de keuringsprocedure voor de werking van het systeem en de materiaal- en constructiekwaliteit. Een erkende (genotifieerde) instelling voert de keuring uit. Daarna stelt de fabrikant volgens het EU-conformiteitsniveau 3 zelf de conformiteitsverklaring op. Hierin verklaart hij op basis van zijn eigen interpretatie van de keuringsresultaten dat hij aan de eisen voldoet. Een Europees certificaat betekent dat het systeem de standaardtests heeft doorlopen en dat er een compleet en gestandaardiseerd meetrapport beschikbaar is. In het meetrapport staat of het systeem een bepaald zuiveringsrendement haalt. Dankzij het gestandaardiseerde meetrapport zijn de systemen goed te vergelijken. De afnemer moet wel zelf moeite doen om deze gegevens op te vragen.

Technische richtlijn

Vergunningverleners of opdrachtgevers kunnen aan de technische richtlijn (TR = Technical Report) refereren, maar het is geen dwingende Europese eis.

Tabel A Overzicht EN 12566 Kleine zuiveringsvoorzieningen tot en met 50 i.e.
Normcode	Onderwerp	type norm	DOW
12566-1	Geprefabriceerde septic tanks	hEN 1	1 dec. 2005
12566-2	Bodeminfiltratiesystemen	TR	Nog in voorbereiding
12566-3	Vooraf en/of ter plaatse geassembleerde afvalwaterzuiveringsinstallaties voor huishoudelijke afvalwater	hEN 1	1 juli 2008
12566-4	Ter plaatste geassembleerde septic tanks van geprefabriceerde onderdelen	hEN	Nog in voorbereiding
12566-5	Voorbehandeld effluentinfiltratiesysteem	TR	Nog in voorbereiding
12566-6	Geprefabriceerde elementen voor zuivering van effluent van septic tanks	hEN	Nog in voorbereiding
12566-7	Geprefabriceerde elementen voor tertiaire zuivering	hEN	Nog in voorbereiding

De totstandkoming van een Europese norm

Werkgroepen waarin deskundigen van alle Europese landen kunnen deelnemen, overleggen over de concepten. Uiteindelijk vindt een besluit plaats: de ‘formal vote’ over de voorlopige norm (prEN). Als de meerderheid vóór de norm is, wordt de norm aangenomen en ‘geharmoniseerd’. De prEN wordt hEN. Tijdens deze fase kunnen landen hun vertalingen maken en tekstuele wijzigingen op de vertaling voorstellen. Vanaf een bepaalde datum is de norm beschikbaar (‘available’). Daarom heet deze datum de ‘Date of Availability’ (DAV).

Tussen de DAV en de publicatiedatum (‘Date Of Publication’ (DOP)) zitten ongeveer zes maanden. Vanaf de publicatiedatum is de Europese norm een nationale norm. In Nederland gebruiken we daarvoor het voorvoegsel NEN, de norm 12566-1 heet daarom NEN-EN 12566-1. Na publicatie volgt een overgangsperiode, waarin oude normen of regels naast de nieuwe norm mogen worden gehanteerd. In de overgangsperiode bestaan dus twee regelingen naast elkaar. Bedrijven kunnen in die overgangsperiode IBA’s plaatsen onder de oude regelingen, met een Kiwa-certificaat, maar ook met een CE-markering.

De overgangsperiode geeft de overheden de tijd hun eigen normen en regelingen in te trekken. Daarom heet de laatste dag ‘de dag van terugtrekking’ (‘Date of Withdrawal’ (DOW)). De DOW voor de hEN 12566-1 was 1 december 2005, voor de 12566-3 is dit 1 juli 2008.

Europese normen en CE-markering voor IBA-systemen